یخچال آزمایشگاهی

یخچال آزمایشگاهی چیست؟

یخچال آزمایشگاهی یا فریزر آزمایشگاهی، دستگاهی است که برای نگهداری نمونه‌ ها، مواد شیمیایی، واکسن ‌ها، محلول‌ ها، بافت ‌ها و غیره در دمای پایین و کنترل شده در آزمایشگاه‌ ها، بیمارستان ها، داروخانه ها و صنایع مختلف استفاده می شود. این دستگاه معمولاً دارای قابلیت تنظیم دما، رطوبت، جریان هوا و نور است و می تواند از 86- درجه سانتی گراد تا 8 درجه سانتی گراد دمای مختلف را حفظ کند.

اهمیت یخچال آزمایشگاهی:

یخچال آزمایشگاهی تاثیرات مثبت و مهمی در نگهداری نمونه ها، مواد شیمیایی، واکسن ها و غیره دارد. با نگهداری نمونه ها در دمای مناسب و کنترل شده، می توان از تغییرات شکل، رنگ، ساختار، خصوصیات شیمیایی و زیستی آن ها جلوگیری کرد. برای مثال با نگهداری DNA، RNA، پروتئین ها، آنزیم ها و سلول های زیستی در دمای پایین، می توان از تجزیه یا تخریب آن ها جلوگیری کرد.

با نگهداری نمونه ها در دمای پایین و کنترل شده، می توان مدت زمان قابل استفاده بودن آن ها را افزایش داد. برای مثال با نگهداری خون، پلاسما، سرم و فرآورده های خونی در دمای منفی، می توان از افزایش فعالیت باکتریایی و افت کارآمدی آن ها جلوگیری کرد. با نگهداری نمونه ها در دمای پایین و کنترل شده، می توان خطرات ناشی از تماس با مواد شیمیایی یا زنده خطرناک را کاهش داد. برای مثال با نگهداری واکسن ها، آنتی بادی ها، باکتری ها و ویروس ها در دمای منفی، می توان از ابتلا به بسیارى از بیمارى هایى که این مواد می توانند ایجاد کنند جلوگیرى کرد.

انواع یخچال های آزمایشگاهی:

یخچال آزمایشگاهی عمومی: این نوع یخچال برای نگهداری نمونه های غیر حساس و مواد شیمیایی کم خطر در دمای بین 2 تا 8 درجه سانتی گراد استفاده می شود. این یخچال معمولاً دارای قفسه های فلزی یا پلاستیکی است که قابل تنظیم هستند.

یخچال آزمایشگاهی خون و پلاسما: این نوع یخچال برای نگهداری خون، پلاسما، سرم و فرآورده های خونی در دمای بین -40 تا -5 درجه سانتیگراد استفاده می شود. این یخچال معمولاً دارای سامانۀ ثبت و نظارت بر دما، هشدار دهنده در صورت افت دما و قفل امن است.

فریزر آزمایشگاهی: این نوع یخچال برای نگهداری بافت ها، DNA، RNA، پروتئین ها، آنزیم ها و سلول های زیستی در دمای بین -50 تا -86 درجۀ سانتیگراد استفاده می شود. این یخچال معمولاً دارای سامانه خنک کننده با تکنولوژی پیشرفته است.

ویژگی های یخچال آزمایشگاهی:

یخچال‌های آزمایشگاهی ویژگی‌های مختلفی دارند که یکی از از آنها تنظیم دما است. در واقع یخچال آزمایشگاهی باید قابلیت کنترل دمای داخلی را داشته باشد تا به دمای مورد نیاز برای نگهداری انواع نمونه ‌ها و مواد آزمایشگاهی برسد. برخی از یخچال‌ های آزمایشگاهی دارای بخشی هستند که به صورت فریزر عمل می‌ کنند. این بخش به منظور نگهداری نمونه ‌ها در دما های بسیار پایین و یا نگهداری موادی که نیاز به یخ‌ زدایی دارند استفاده می‌ شود. برخی یخچال‌های آزمایشگاهی دارای محفظه‌ های مجزا برای جدا کردن نمونه ‌ها و مواد آزمایشگاهی هستند. این ویژگی می ‌تواند از هم ‌تراز بودن نمونه ‌ها و از آلودگی آن ها جلوگیری کند.

برخی یخچال‌های آزمایشگاهی دارای سامانه ‌های کنترل رطوبت هستند که به نمونه‌ ها کمک می‌ کنند در دما و رطوبت محیط مناسب نگهداری شوند. بعضی از یخچال‌ های آزمایشگاهی دارای سیستم هشدار دهنده هستند که در صورت بروز مشکلاتی مانند افزایش دما به خطر نمونه ‌ها هشدار می ‌دهند.

تفاوت یخچال آزمایشگاهی با یخچال معمولی:

یخچال های آزمایشگاهی با یخچال های معمولی در چندین جنبه تفاوت دارند که شامل:

دما: یخچال های آزمایشگاهی معمولاً قابلیت تنظیم دما در بازه های پایین تر و دقیق تر را دارند. برای مثال یخچال های آزمایشگاهی می توانند دمای بین -86 تا 8 درجه سانتی گراد را حفظ کنند. در حالی که یخچال های معمولی معمولاً دمای بین 18- تا 4 درجه سانتی گراد را نگه می دارند.

ظرفیت: یخچال های آزمایشگاهی معمولاً دارای ظرفیت بالاتر و فضای بهینه تر برای نگهداری نمونه ها، مواد شیمیایی، واکسن ها و غیره هستند. برای مثال یخچال های آزمایشگاهی می توانند حجم بیش از 1000 لیتر را داشته باشند. در حالی که یخچال های معمولی معمولاً حجم کمتر از 500 لیتر را دارند.

امکانات: یخچال های آزمایشگاهی معمولاً دارای امکانات و قابلیت هایى هستند که براى نگهدارى نمونه هایى کە حساس و خطرناک هستند، لازم است. برای مثال یخچال های آزمایشگاهی معمولاً دارای سامانۀ ثبت و نظارت بر دما، هشدار دهنده در صورت افت دما، قفل امن، فیلتر هوا و سامانه خاموش کننده در صورت قطع برق هستند.

نصب یخچال آزمایشگاهی:

برای نصب یخچال علمی، باید از کارشناسان مجرب و متخصص کمک بگیرید. باید مطمئن شوید که یخچال آزمایشگاهی در جای مناسب و با فاصله کافی از دستگاه های دیگر قرار خواهد گرفت. همچنین باید از سامانه های الکترونیک و لوله کشی مناسب برای تأمین برق و آب استفاده کنید.

چه نوع یخچال آزمایشگاهی برای آزمایشگاه ها مناسب است؟

برای انتخاب نوع یخچال آزمایشگاهی مناسب، باید به چند عامل توجه کنید. برخی از این عوامل عبارتند از:

نوع و میزان نمونه هایی که قصد نگهداری آن ها را دارید: برای نگهداری نمونه های مختلف، دما، رطوبت، جریان هوا و نور متفاوتی لازم است. برای مثال اگر قصد نگهداری DNA، RNA، پروتئین ها، آنزیم ها و سلول های زیستی را دارید، باید از یک فریزر آزمایشگاهی با دمای منفی استفاده کنید. اما اگر قصد نگهداری خون، پلاسما، سرم و فرآورده های خونی را دارید، باید از یک یخچال آزمایشگاهی خون و پلاسما با دمای منفی یا مثبت استفاده کنید.

فضای موجود در آزمایشگاه یا محل کار شما: برای نصب یخچال آزمایشگاهی، باید فضای کافی و مناسب را در نظر داشته باشید. برای مثال، اگر فضای کمی در آزمایشگاه یا محل کار شما وجود دارد، می توانید از یک یخچال آزمایشگاهی رومیزی استفاده کنید. اما اگر فضای بیشتری در دسترس دارید، می توانید از یک یخچال آزمایشگاهی بزرگ تر استفاده کنید.

بودجه و هزینه های شما: قیمت یخچال آزمایشگاهی به عوامل مختلفی بستگی دارد. برخی از این عوامل عبارتند از: جنس و کیفیت قطعات دستگاه، نوع روش تصفیۀ آب، ظرفیت و قابلیت هایى که این دستگاه ها دارد. برای مثال یک یخچال آزمایشگاهی با جنس استنلس استیل، ظرفیت بالاتر و قابلیت های پیشرفته تر و با کیفیت بالاتر قیمت بیشترى نسبت به یک یخچال آزمایشگاهی ظرفیت کم تر، قابلیت های ساده و غیره دارد.